Retro-Sport: De GP van België - 1

Recent vroegen enkele lezers zich op onze Facebookpagina af waarom België, in tegenstelling tot de buurlanden, geen eigen Wegrace GP heeft. Een goede vraag maar niet een die je zomaar kunt beantwoorden.  En dus gaan we dit interessante thema in drie verschillende artikels behandelen. Het eerste artikel gaat over het ontstaan van de Belgische GP,  het tweede over het verdwijnen ervan.  In het derde artikel bekijken we de kansen op een terugkeer van de MotoGP in België.

 

Opkomst en bloei van de Belgische racerij

 

De Belgische Wegrace GP is er een met een rijk verleden. De eerste editie, in Francorchamps, vond  reeds in 1921 plaats. Er was toen nog geen sprake van een Wereldkampioenschap, wel van een Europees kampioenschap. In de periode voor WO II waren Belgische rijders redelijk succesvol. 1934 zou een scharnierjaar worden voor de Belgische racerij. In dat jaar domineert de combinatie Léopold Demeuter –FN, het EK 500cc – zeg maar de vooroorlogse MotoGP. Eind juni verovert Demeuter de Europese titel in Assen.  In de lichte 175cc-klasse gaat de titel naar een andere Belg, de dan al 50-jarige Yvan Goor. Een week later verongelukken Demeuter en z’n teamgenoot Noir (een pseudoniem voor Erick Haps) tijdens de GP van Duitsland.  In één weekend wordt het machtige FN-fabrieksteam weggevaagd. Het is een klap waarvan de Belgische racerij maar moeilijk zal herstellen.

 

Vanaf 1947 wordt er terug een Belgische GP verreden op Francorchamps. In het door de oorlog getekende Europa komt de racerij maar moeilijk terug op gang. Nogal wat racers, uit beide strijdende kampen, vonden immers de dood op het slagveld. Bovendien liep ook het wegdek van het circuit schade op tijdens het Ardennenoffensief dat in de winter van 1944 op 1945 plaats vond. In die naoorlogse periode wordt er ook werk gemaakt van de oprichting van een intercommunale maatschappij die het circuit van Spa-Francorchamps moet beheren.

 

De Belgische GP wordt een WK-ronde

 

in 1949 stelt de internationale motorsportfederatie FIM voor het eerst een Wereldkampioenschap in.  In de beginjaren wordt er maar in twee klassen geraced tijdens de GP op Francorchamps, alleen de 350cc en de 500cc staan op het programma. Later maken ook andere klassen zoals de 50cc, 80cc, 125cc, 250cc en de zijspannen hun opwachting in het programma van de verschillende Belgische GP's. 

 

Ondertussen wordt de Belgische motorsport vooral vormgegeven door motorcrossers. Mannen als de betreurde René Baeten, Joël Robert en Roger De Coster worden in de jaren ’50 en ’60 bekende Belgische sportlui. Het is wachten tot het midden van de jaren ’70 vooraleer in België weer een echte wegracetopper opduikt.  Van 1974 tot en met 1978 zal Brusselaar Julien Van Zeebroeck een van de smaakmakers zijn in de 50cc-klasse. Van Zeebroeck beleeft het hoogtepunt van z’n carrière in 1975 met een z’n zege in de GP van België.  Die zege boekt de Kreidler-rijder op het 14 km lange oude circuit van Francorchamps. Geen permanent circuit zoals we dat nu in de GP’s gewoon zijn, maar een circuit dat grotendeels uit openbare wegen bestaat.

 

Sheene schrijft geschiedenis

 

De topsnelheden die op het oude circuit van Francorchamps gehaald werden, haalden de rijders wellicht op geen enkele ander GP-circuit. Tijdens de Belgische GP van 1977 wint de legendarische Barry Sheene de 500cc-klasse met een gemiddelde snelheid van 220 km/u! Een absoluut record dat tot op de dag van vandaag door geen enkele andere rijder op een ander GP-circuit werd geëvenaard.

Het hoeft geen betoog dat het oude circuit van Francorchamps onder vuur lag bij de GP-rijders. De F1 hield Francorchamps reeds na 1970 voor bekeken wegens te gevaarlijk. De Belgische F1 GP zou daarna in Nijvel en Zolder plaats vinden. De verantwoordelijken van Francorchamps kunnen het  maar moeilijk verkroppen dat ze hun meest prestigieuze meeting van het seizoen kwijt zijn en daarom dringt een hertekende versie van het circuit zich op. 

 

Boycot 

 

Die nieuwe versie komt er uiteindelijk in 1979 maar ook over Francorchamps 2.0 zijn de meningen in de Wegrace GP-paddock verdeeld. Het circuit is ook dan nog niet-permanent.  Getuige daarvan, de busstop-chicane op de weg naar Stavelot. Daarbij komt nog eens dat de asfaltlaag te glad is omdat er teveel olie in verwerkt zou zijn. De fabrieksrijders met Barry Sheene en Kenny Roberts op kop, besluiten om niet in actie te komen. Zowel de FIM als de BMB staan op hun strepen en dreigen met sancties maar de toppers zijn daar niet van onder de indruk en starten niet. De Nieuw-Zeelandse privateer Dennis Ireland zal de eerste 500cc GP op het vernieuwde circuit in de wacht slepen. De fall-out die in de weken en maanden daarna volgt is groot.

 

Kortom het circuit van Spa-Francorchamps en z’n plaats in de GP-cyclus blijven de gemoederen beroeren. B Zodanig zelfs dat de Belgische GP in 1980 niet op Francorchamps maar wel op Zolder plaats vindt. De uitstap naar Limburg wordt geen succes en dus blijft het bij die ene maal. Ondertussen is er met Didier de Radiguès een nieuw Belgisch talent opgestaan.  Bij de terugkeer van de GP in Francorchamps wordt de Radiguès 5e in de 250cc-klasse.

 

Het de Radiguès-effect

In de daarop volgende jaren wordt de Radiguès een van de smaakmakers van de erg competitieve kwartliterklasse en de Belgische GP. In 1982 pakt hij z’n eerste podiumplaats (3e) , een jaar later weet hij zelfs de GP te winnen op z’n Chevallier Yamaha TZR 250. Midden jaren ’80 trekt de GP nog voldoende toeschouwers – mede dankzij de populariteit van de mediagenieke de Radiguès – en ook sponsors doen een aardige duit in het zakje. Er is dan immers nog geen sprake van een gestructureerd WK, laat staan van een promotor. De coördinatie van het WK berust nog steeds bij de FIM en de commerciële rechten worden beheerd door de lokale organisator. In Francorchamps is dat de Belgische Motorrijdersbond. De Belgische GP moet een aanzienlijk gedeelte van het werkingsbudget van de federatie genereren. Tot 1985 lijkt het de goede kant uit te gaan...

 

 

 

Tekst: Bartel Jacobs

Foto's: Belga Images, DG Sport/Target Press

Facebook comments